โครงการผลิตเมล็ดพันธุ์พระราชทาน “เพื่อนช่วยเพื่อน”


สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มูลนิธิชัยพัฒนาตั้งศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ จังหวัดเชียงราย เพื่อผลิต สะสม และสำรองเมล็ดพันธุ์พืชผักพื้นบ้าน ไว้เป็นเมล็ดพันธุ์พระราชทานแก่ราษฎรประสบภัย

อันเนื่องมาจากพื้นที่โครงการที่มีจำกัด ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ จังหวัดเชียงราย ขยายการผลิตเข้าสู่ชุมชน ให้ราษฎรในพื้นที่ได้มีโอกาสเข้าร่วมผลิตเมล็ดพันธุ์ผักพื้นบ้านพันธุ์ดี สะสมสำรองไว้เป็นเมล็ดพันธุ์พระราชทาน แก่ราษฎรที่ประสบภัยและโครงการช่วยเหลือฟื้นฟูผู้ประสบภัยพิบัติในพื้นที่ต่างๆ

การปลูกผักเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์พระราชทานในโครงการนี้ ส่วนใหญ่ไม่ได้ปลูกเป็นแปลง แต่ใช้พื้นที่บริเวณบ้าน ปลูกผักแบบธรรมชาติ อาจปลูกริมรั้ว ปลูกผักบนรั้ว ปล่อยขึ้นต้นไม้หน้าบ้าน ทำระแนงพาดรั้วให้ผักเลื้อยบ้าง โดยส่วนใหญ่จะเริ่มจากการชักชวนผู้ใหญ่บ้านให้ เป็นผู้เริ่มผลิตเมล็ดพันธุ์พืชพื้นบ้านให้กับศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริก่อน แล้วจึงค่อยส่งเสริมให้ลูกบ้านเข้าร่วมโครงการ

เมล็ดพันธุ์ผักที่สมาชิกโครงการผลิตเมล็ดพันธุ์พระราชทาน “เพื่อนช่วยเพื่อน” ผลิต มี ถั่วพู น้ำเต้า บวบหอม ฟักแฟง ถั่วฝักยาว กระเจี๊ยบเขียว คะน้า แคบ้าน  ฟักทอง มะเขือยาว มะเขือเปราะเจ้าพระยา  โหระพา พริกขี้หนู กะเพรา เป็นต้น

ปัจจุบันมีราษฎรที่เข้าร่วมโครงการฯ 604  ครัวเรือน จาก 18 หมู่บ้าน ใน 9 ตำบล ของ 5 อำเภอ

ในปี 2558 ศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ ผลิตเมล็ดพันธุ์ผักพระราชทานได้ 19 ชนิด สามารถบรรจุเป็นซองพระราชทานได้จำนวน 2,032,584 ซอง พระราชทานราษฎรได้ 336,073 ครัวเรือน

ณ ปัจจุบัน มีเมล็ดพันธุ์ผักพระราชทานสะสมสำรองไว้ สำหรับพระราชทานพื้นที่ประสบภัยพิบัติทั้งสิ้น 24 ชนิด จำนวน 6,688,759 ซอง เตรียมพร้อมสำหรับพระราชทานราษฎรได้ 1,113,011 ครัวเรือน

ราษฎรที่เข้าร่วมโครงการเมล็ดพันธุ์พระราชทาน “เพื่อนช่วยเพื่อน”  นอกจากจะมีรายได้เพิ่มขึ้นแล้ว ยังเกิดความภาคภูมิใจที่ได้เข้าร่วมผลิตเมล็ดพันธุ์ ทูลเกล้าฯถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อพระราชทานแก่ราษฎรที่ทุกข์ยากจากภัยพิบัติอีกด้วย